第二十八章 道德经 · Dào Dé Jīng

知雄守雌,知白守黑,知荣守辱;复归于婴儿、无极与朴。

原文

  1. 知zhī其qí雄xióng,守shǒu其qí雌cí,为wéi天tiān下xià溪xī。

  2. 为wéi天tiān下xià溪xī,常cháng德dé不bù离lí,

  3. 复fù归guī于yú婴yīng儿ér。

  4. 知zhī其qí白bái,守shǒu其qí黑hēi,为wéi天tiān下xià式shì。

  5. 为wéi天tiān下xià式shì,常cháng德dé不bù忒tè,

  6. 复fù归guī于yú无wú极jí。

  7. 知zhī其qí荣róng,守shǒu其qí辱rǔ,为wéi天tiān下xià谷gǔ。

  8. 为wéi天tiān下xià谷gǔ,常cháng德dé乃nǎi足zú,

  9. 复fù归guī于yú朴pǔ。

  10. 朴pǔ散sàn则zé为wéi器qì,

  11. 圣shèng人rén用yòng之zhī则zé为wéi官guān长zhǎng。

  12. 故gù大dà制zhì不bù割gē。

本章字词
第二十八章字词及其拼音与释义
字词拼音释义
知zhī知道
其qí他的;它的;他们的
雄xióng雄强
守shǒu持守,守护
雌cí雌柔,安静柔顺
为wéi是;作为;成为
天下tiān xià天底下,指世间、众人
溪xī溪谷
常cháng恒常不变
德dé道在万物与人身上的体现
不bù不
离lí分离
复归fù guī回归
于yú对于;在
婴儿yīng ér初生的孩子
白bái白,明亮
黑hēi黑,暗
式shì法式,范式
忒tè差错
无极wú jí无穷无尽
荣róng荣耀;繁华
辱rǔ屈辱
谷gǔ山谷
乃nǎi就是,于是
足zú足够
朴pǔ未经雕琢的木头,喻质朴本真
散sàn分散
则zé就,那么
器qì器具
圣人shèng rén体道而行的理想之人
用yòng使用
之zhī它;他们(作宾语)
官guān官员;百官
长zhǎng养育,为首
故gù所以,因此
大dà大,伟大
制zhì制作;治理
割gē割裂
英译对照:理雅各(1891)

Who knows his manhood's strength,
Yet still his female feebleness maintains;
As to one channel flow the many drains,
All come to him, yea, all beneath the sky.
Thus he the constant excellence retains;
The simple child again, free from all stains.

Who knows how white attracts,
Yet always keeps himself within black's shade,
The pattern of humility displayed,
Displayed in view of all beneath the sky;
He in the unchanging excellence arrayed,
Endless return to man's first state has made.

Who knows how glory shines,
Yet loves disgrace, nor e'er for it is pale;
Behold his presence in a spacious vale,
To which men come from all beneath the sky.
The unchanging excellence completes its tale;
The simple infant man in him we hail.

The unwrought material, when divided and distributed, forms vessels. The sage, when employed, becomes the Head of all the Officers (of government); and in his greatest regulations he employs no violent measures.

公有领域。来源:Wikisource。

第二十八章解读

本章讲的是:明白刚强、光明、荣耀的一面,却守住柔弱、暗淡、卑下的一面。

全章由三段排比构成,每段都是“知”一面、“守”另一面:知雄守雌,知白守黑,知荣守辱。守住低下的一面,就成为天下的溪、天下的式、天下的谷,都是万物汇聚的低处;每段又都以“复归”作结:归于婴儿,归于无极,归于朴。雌与谷可参看第六章、第十章,婴儿又见于第五十五章。

末尾转到治理。朴散开就成为器物,圣人用它来设立官长;但结句说“大制不割”。“制”既指裁割,也指治理,本站兼取两义,并依王弼的解释:大的治理以天下之心为心,所以不割裂什么。第三十二章“始制有名”接续了这一意象。

0:00 0:00

设置

阅读
收听
外观
离线